UZLAŞTIRMACILAR VE ARABULUCULAR DERNEĞİ

SSS


Soru 1 Kimler UZLAŞTIRMACI olabilir?

 
Cevap 1  Avukatlar ve hukuk öğrenimi görmüş kişiler uzlaştırmacı olabilmektedir. Hukuk öğrenimi görmüş kişiler kavramı, üniversitelerin hukuk fakültelerinden mezun olanlar ile hukuk veya hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat ve maliye alanlarında en az dört yıllık yüksek öğrenim yapan kişileri kapsamaktadır.

Soru 2 Uzlaşma taraflarından biri Türkçe bilmiyorsa ne yapılır ?

 Cevap 2 CMK 202 maddesi gereğince Türkçe bilmeyene tercüman görevlendirilir. Tercüman gideri de hazine üzerinde kalır . ( Uzlaştırma yönetmenliği 5/(4) Şüpheli, sanık, mağdur, suçtan zarar gören veya bu kişilerin kanunî temsilcileri Türkçe bilmiyorsa veya engelli ise Kanunun 202 nci maddesi hükmü uygulanır.)
 

Soru 3 Mağdur yada suçtan zarar gören kamu tüzel kişisi ise uzlaştırma yapılır mı?

 
Cevap 3 Hayır yapılmaz. Uzlaştırma yapılabilmesi için mağdur yada suçtan zarar görenin gerçek kişi yada özel hukuk tüzel kişisi olması gerekir. ( uzlaştırma yönetmenliği 7 – (1) Uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için mağdur ya da suçtan zarar görenin gerçek kişi veya özel hukuk tüzel kişisi olması gerekir.

Soru 4 Birden çok sanık/şüpheli tarafından işlenen suçlarda ; sanık yada şüphelilerden biri uzlaşırsa, uzlaştırma işlemi diğer sanık yada şüphelilere sirayet eder mi ?

 
Cevap 4 Uzlaştırmanı sirayeti olmaz. Hangi şüpheli yada sanık UZLAŞIRSA bundan sadece kendisi yararlanır. Uzlaştırma gerçekleşmemiş sanık yada şüpheliler yönünde soruşturma yada kovuşturma bulunduğu noktada devam eder. ( uzlaştırma yönetmenliği 7/(2) Aralarında iştirak ilişkisi olsun veya olmasın birden çok kişi tarafından işlenen suçlarda uzlaştırma hükümleri her bir şüpheli ya da sanık için ayrı ayrı değerlendirilir, ancak uzlaşan kişi uzlaşmadan yararlanır.)

Soru 5 İşlenen suçtan dolayı birden fazla mağdur yada zarar gören varsa , uzlaştırma işlemi nasıl olur?


Cevap 5 İşlenen eylemden/suçtan dolayı ne kadar kişi mağdur yada zarar görmüş ise tüm mağdur yada zarar görenler ile UZLAŞMA sağlanırsa UZLAŞMA olur. Suçtan zarar gören yada mağdur olanlardan biri ben uzlaşmak istemiyorum derse , soruşturma yada kovuşturmaya bulunduğu noktada devam edilir. Kanun koyucu burada suçtan zarar gören ve mağdur olanların tamamının rızasının alınmasını, zararının karşılanmasını ön görmüştür. Şüpheli/sanık lehine değil de mağdur/suçtan zarar gören lehine hareket etmiştir. Kanımca olması gereken de budur. Sanık yada şüpheli eyleminin/suçunun doğurduğu zarar ve ziyanlara katlanmak zorundadır. ( uzlaştırma yönetlenliği 7/(3) Birden fazla kişinin mağduriyetine veya zarar görmesine sebebiyet veren bir suçtan dolayı uzlaştırma yoluna gidilebilmesi için, mağdur veya suçtan zarar görenlerin hepsinin uzlaşmayı kabul etmesi gerekir.

Soru 6 Fikri içtima uygulanan hallerde uzlaşma hangi suç yönünden yapılır?

 
Cevap 6 Ne kadar eylem/suç varsa o kadar eylem/suçtan uzlaşma olur. Fikri içtima gereği en ağır suçtan , mahkumiyet hükmü kurulacak suçtan değil , tüm suçlardan ayrı ayrı uzlaştırma işlemi yapılır. ( uzlaştırma yönetmenliği 7/ (4) Birden fazla suç olmasına rağmen kanunda tek ceza öngörülen hâllerde her suç için ayrı ayrı uzlaştırma yapılır. )
 

Soru 7 Taraflar arasında uzlaştırma olmazsa, uzlaştırmacı tarafların uzlaşmadığı yönünde rapor düzenledikten sonra ; tarafların biz yeniden uzlaşmak isteriz, yada mahkemede taraflar tekrar uzlaşmak isterse, yeniden uzlaştırma mümkün mü?

 
Cevap 7 Uzlaştırma BİR KEZ yapılır orada da ya uzlaşma olur yada olmaz. Uzlaştırma sonuçsuz kaldıktan sonra hiçbir şekilde tekrar uzlaştırma yoluna gidilmez. ( uzlaştırma yönetmenliği 7/(5) Uzlaştırmanın sonuçsuz kalması hâlinde tekrar uzlaştırma yoluna gidilemez.)
 
Soru 8 Ceza alanında UZLAŞAN hukuk alanında ÇATIŞAN olur mu? Ceza da uzlaşan, uzlaşmaya konu eylem nedeniyle tazminat davası açabilir mi?
 
Yanıt 8 Cezada UZLAŞMA olduğunda hukuk alanında TAZMİNAT davası açılmaz. Uzlaşma burada hem suç / eylem yönünden hem de TAZMİNAT yönünden olmakta, taraflar arasındaki tüm sorunları , soruları, zararları izale etmektedir. Bu bağlamda uzlaştırmacıların atılı suçtan dolayı mağdurun muhtemel zarar ve ziyanlarının maksimum seviyede karşılanması yönünde çaba sarf etmeleri gerekir. Aksi durumda mağdur yada suçtan zarar görenlerin TAZMİNAT davası açamamaları nedeniyle mağdur olması kaçınılmazdır. ( uzlaştırma yönetmenliği 7/(6) Uzlaşmanın sağlanması hâlinde, soruşturma veya kovuşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz; açılmış olan davadan feragat edilmiş sayılır.)
 
Soru 9 Soruşturma yada kovuşturma aşamasında mağdur yada suçtan zarar gören ölürse UZLAŞTIRMA işlemi nasıl olur ?
 
Cevap 9 Soruşturma işleminde mağdur yada suçtan zarar gören ŞİKAYET İRADESİNİ açıkça ortaya koymadan ölürse UZLAŞMA sonuçlanır. Kısaca soruşturma aşamasında UZLAŞTIRMA sadece mağdur yada suçtan zarar gören ile olur, mağdurun ölümü ile mirasçıları devreye girmez, uzlaşma olumsuz olarak sonuçlanmış olur. Kovuşturma aşamasında mağdur yada suçtan zarar görenin ölümü halinde , mağdur yada suçtan zarar gören şikayet iradesini açıkça ortaya koyduğundan ölümü halinde CMK 243 üncü maddesi gereğince uzlaştırma işlemi mağdur yada suçtan zarar görenin mirasçıları ile yapılır. ( uzlaştırma yönetmenliği 9/(7) Soruşturma evresinde mağdur veya suçtan zarar görenin ölümü hâlinde uzlaştırma işlemi sonlandırılır. Kovuşturma evresi için Kanunun 243 üncü maddesi hükmü saklıdır. )
 
Soru 10 Uzlaştırma sürecine girildiğinde , suça ilişkin delillerin toplanması ve koruma tedbirlerin uygulanmasına engel olur mu?
 
Cevap 10 Hayır olmaz. Uzlaştırma sürecine girilmesi , uzlaştırma görüşmelerin başlaması sürecinde suça yönelik delillerin soruşturma yada kovuşturma aşamasında toplanmasına engel bir hal olmadığı gibi koruma tedbirleri uygulanıyorsa koruma tedbirlerinin de devamı mümkündür. Uzlaştırma sürecinin olumsuz olması durumunda zamanında delillerin toplanmamış olması , koruma tedbirlerinin kaldırılmış olması adil yargılamaya gölge düşüreceği gibi , yargılama süreci de yersiz ve gereksiz yere uzamış olacaktır. (uzlaştırma yönetmenliği 7/ (8) Uzlaşma teklifinde bulunulması veya teklifin kabul edilmesi, soruşturma ya da kovuşturma konusu suça ilişkin delillerin toplanmasına ve koruma tedbirlerinin uygulanmasına engel değildir.)
 
Soru 11 Uzlaştırmaya tabi suçun Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi ( KDAE) veya Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ( HAGB) kapsamında kaldığı zamanlarda da öncelikle UZLAŞTIRMA yapılmalı mıdır?
 
Cevap 11 Evet öncelikle UZLAŞTIRMA yapılmalıdır. Uzlaştırma girişimi olumsuz sonuçlanırsa KDAE yada HAGB düşünülebilir. Uzlaştırma yapıldığında soruşturma yada kovuşturma evresine göre KDAE yada HAGB kararı verilemez, ya KYOK yada DÜŞME kararı verilir. ( uzlaştırma yönetmenliği 7/(9) Uzlaştırmaya tâbi suçlarda, uzlaştırma girişiminde bulunulmadan, kamu davasının açılmasının ertelenmesi veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilemez.)
 
Soru 12 Uzlaştırma taraflarının bilinen adreslerine ulaşılamazsa UZLAŞTIRMA işlemi nasıl yapılır ?

Cevap 12 Tarafların dosyada bulunan ve bilinen adreslerine , telefonlarına ulaşılarak taraflar uzlaştırmaya davet edilir, taraflar yurt dışında ise, taraflara hiçbir şekilde ulaşılamazsa , tarafların KANUNİ TEMSİLCİSİNE ( vasi, anne-baba-avukat vs...) DE ulaşılamazsa UZLAŞTIRMA YOLUNA GİDİLMEZ. Bu gibi durumlarda UZLAŞTIRMACI tarafların dosyada var olan kayıtlı resmi adreslerine , bilinen adreslerine meşruhatlı davetiye çıkarmalı, tarafların tespit edilen telefonlarına mesaj bırakılmalı, taraflar yazılı ve sözlü olarak UZLAŞTIRMADAN haberdar edilmeli, taraflara ulaşılamazsa da tarafların yasal temsilcilerine ulaşılması gerekir. Taraflara ve yasal temsilcilerine hiçbir şekilde ulaşma mümkün değilse UZLAŞMANIN olumsuz olduğuna yönelik rapor tanzim edilir. ( uzlaştırma yönetmenliği 7/(12) Resmî mercilere beyan edilmiş olup da soruşturma veya kovuşturma dosyasında yer alan adreste bulunmama veya yurt dışında olma ya da başka bir nedenle mağdura, suçtan zarar görene, şüpheliye, sanığa veya kanunî temsilcisine ulaşılamaması hâlinde soruşturma veya kovuşturma konusu suçla ilgili uzlaştırma yoluna gidilmez. )

Soru 13 Uzlaştırma kapsamındaki suçlar nelerdir?
 
Cevap 13 CMK 253/1 fıkrasında sayılan suçlardır. Uzlaşma olabilmesi için mağdur ya gerçek kişi yada özel hukuk kişisi olmalıdır. Kamu tüzel kişiliği ile uzlaşma olmaz . ( uzlaştırma yönetmenliği 8/1)
 
Soru 14 SSÇ lar yönünden uzlaştırmada istisnai durum var mıdır ?
 
Cevap 14 Evet vardır. Cinsel suçlar hariç SSÇ lar yönünden hem CMK 253/1 kapsamındaki suçlarda uzlaşma olur hem de mağduru gerçek kişi yada özel hukuk kişisi olması şartıyla ÜST SINIRI ÜÇ yılı geçmeyen suçlarla ADLİ PARA CEZASI GEREKTİREN suçlarda UZLAŞMA OLUR. ( uzlaştırma yönetmenliği 8/2)
 
Soru 15 TCK dışında özel kanunlarda yer alan suçlarda UZLAŞMA mümkün mü?
 
Cevap 15 Soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi suçlar ister TCK da isterse özel kanunlarda yer alsınlar UZLAŞMA OLUR. Ayrıca diğer özel kanunlarda AÇIK HÜKÜM OLMAK ŞARTIYLA şikayete tabi olmayan suçlarda da UZLAŞMA mümkün; ancak burada yasada açıkça işbu suçta uzlaşma öncelikle uygulanır, uzlaşmaya açıktır şeklinde açık hüküm olması gerekir . ( uzlaştırma yönetmenliği 8/3)
 
Soru 16 Cinsel suçlarda yetişkinler yada SSÇ lar yönünden uzlaşma olur mu?
 
Cevap 16 Cinsel suçlarda soruşturulması ve kovuşturulması şikayete tabi de olsa , üst sınırı 3 yılı aşmasa da bu suçlarda hiçbir şekilde herkes yönünden UZLAŞMA olmaz. Şikayete tabi suçsa örneğin "taciz" gibi, şikayet yoksa KYOK yada DÜŞME olur , UZLAŞMA olmaz. Kanun koyucu bu suç yönünden tarafların UZLAŞMA MASASINDA tekrar bir araya gelmesinde fayda görmemiştir. ( uzlaştırma yönetmenliği 8/4)
 
Soru 17 Şüpheli yada sanık / ssç birden fazla suçu birlikte işlerse bu suçlardan biri UZLAŞMA KAPSAMINDA olmazsa ne yapılır?
 
Cevap 17 Şüpheli yada sanık /SSÇ un işlediği birlikte işlediği ( zaman ve mekan birlikteliği ) tüm suçların UZLAŞMA KAPSAMINDA OLMASI olması gerekir aksi durumda uzlaşma olmaz. Örneğin SİLAHLA TEHDİT ve HAKARET suçunun aynı zaman diliminde aynı mekanda aynı yada farklı mağdurlara BİRLİKTE İŞLENMESİ halinde iki suçtan biri SİLAHLA TEHDİT uzlaşma olmadığından , UZLAŞMA KAPSAMINDA olan HAKARET SUÇU yönünden de artık UZLAŞMA OLMAZ. ( uzlaştırma yönetmenliği 8/5)
 
Soru 18 Soruşturma aşamasında uzlaştırma kapsamında kalan suçlara ilişkin hiçbir delil toplanmadan doğrudan UZLAŞMA mı yapılmalı?
 
Cevap 18  Cumhuriyet savcısı uzlaştırma kapsamında kalan suçlara ilişkin gerekli araştırma, delil toplama, soruşturma işlemlerini yapar. ( uzlaştırma yönetmenliği 9/1) Cumhuriyet savcısı CMK 160 ve devamı maddeleri gereğince de toplanması gereken ivedi, zorunlu, gerekli delilleri toplar. Kaybolması , ulaşılması güç delilleri ivedilikle toplaması elzemdir. Uzlaşma masasında olumsuz sonuç çıktığında DOSYANIN derhal iddianame için hazır olması gerekir.( uzlaştırma yönetmenliği 9/2)
 
Soru 19 Bir şekilde Cumhuriyet Savcısına gelen UZLAŞMA kapsamında dosyada YETERLİ ŞÜPHE ve delil yoksa , KYOK verilmesi mümkün olan yerde UZLAŞMA işlemi mi yapılır , yoksa KYOK mu tanzim edilir.
 
Cevap 19 Cumhuriyet savcısı CMK 160 ve devamı maddeleri gereğince UZLAŞMA KAPSAMINDA olan suçlarda her türlü delili toplar, ancak toplanan delillere rağmen YETERLİ ŞÜPHE oluşmamış ve iddianame tanzimi içinde yeterinde delil yoksa , dosya KYOK a gebe ise derhal KYOK yazılır, atılı suç UZLAŞTIRMA KAPSAMINDA olduğu gerekçesi ile dosya UZLAŞTIRMA BÜROSUNA gönderilmez, uzlaştırma yapılmaz. Uzlaştırmanın amacı bireysel ve toplumsal vicdanda HUZUR VE BARIŞI tesis etmektir. Ortada suç yoksa tarafları uzlaştırma masasına davet etmek taraflar arasında yersiz ve gereksiz gerilime yol açar,çatışma doğurur. Kyok/beraat her zaman UZLAŞMADAN daha çok sanık/şüpheli lehinedir. Asıl olan taraflar lehine olan uygulamayı yapmaktır. ( uzlaştırma yönetmenliği 10/1)
 
Soru 20 Soruşturmaya tabi suç UZLAŞMA kapsamında kalır ve savcılıkça yapılan soruşturma sonucunda İDDİANAME TANZİMİ için yeterli şüphe ve delil varsa ne yapılır?
 
Cevap 20 Kamu davası açılması için yeterli şüphe ve delil elde edilmişse, dava açılmazdan evvel dosya UZLAŞMA İŞLEMİNE BAKAN UZLAŞTIRMA BÜROSUNA ivedilikle gönderilmeli ve UZLAŞTIRMA SONUCU BEKLENMELİDİR. ( uzlaştırma yönetmenliği 10/2)
 
Soru 21 Şüphelinin iki eylemi/suçundan biri uzlaştırma kapsamında diğeri uzlaştırma kapsamında değilse ne yapılır?
 
Cevap 21 Cumhuriyet savcısı tarafından CMK 160 ve devamı maddeleri kapsamında yürütülen soruşturma sonucunda şüphelinin uzlaşma kapsamına giren ve girmeyen her iki suçu yönünden de kamu davası açılması mümkünse savcılıkça DOĞRUDAN KAMU davası açılır, uzlaştırma kapsamına giren suç yönünden TEFRİK KARARI verilip dosya uzlaştırma bürosuna gönderilmez. Burada genel kural işletilir, uzlaşma kapsamına girmeyen suç , uzlaştırma kapsamına giren suçlarda uzlaşma yapılmasına engel kuralı işler. Ancak şüphelinin uzlaşma kapsamına girmeyen suçunda yeterli delil ve yeterli şüphe yokluğundan KYOK Kararı verilirse ; artık KYOK KARARININ sonuçlanması beklenir, KYOK KESİNLEŞİRSE , şüphelinin tek eylemi UZLAŞTIRMA KAPSAMINDAKİ SUÇ olacağından o tek suçtan da uzlaşma yapılacağından, dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir. KYOK KARARINA itiraz olur ve SCH tarafından KYOK kaldırılır bilahare uzlaştırma kapsamına girmeyen suçtan kamu davası açılırsa, uzlaştırma kapsamına giren suçtan UZLAŞTIRMA YAPILMAZ. ( uzlaştırma yönetmenliği 10/3)
 
Soru 22 Hazırlık aşamasında UZLAŞTIRMA BÜROSUNA gönderilen dosyanın iadesi mümkün mü ?
 
Cevap 22 Evet iade mümkün . Uzlaştırma savcısı soruşturma savcılarının UZLAŞTIRMA BÜROSUNA gönderdikleri her dosyayı NOTER GİBİ kayıt ederek UZLAŞTIRMA İŞLEMİ yapmaz. Uzlaştırmadan sorumlu savcı dosyayı titizlikle irdeler, gönderilen dosyadaki eylemin/fiilin/ atılı suçun UZLAŞTIRMA kapsamında OLMADIĞINI tespit ederse, bahse konu dosyada şüpheli hakkında KAMU DAVASI AÇILACAK şekilde gerekli araştırma yapılmamış, deliller toplanmamış, dosyanın UZLAŞTIRMA NETİCESİZ kaldığından KAMU DAVASI açılması için yeterli şüphe ve yeterli delil yoksa ilgili savcıya bu durumları açıklayıcı gerekçeleri ile birlikte iade eder. Bilahare ilgili savcı eksik, aksak hususları giderdikten sonra eylem uzlaşma kapsamında ise tekrar dosyayı UZLAŞTIRMA SAVCISINA GÖNDERİR. ( uzlaştırma yönetmenliği 11/1)
 
Soru 23 Uzlaştırmacıyı kim tayin eder , nasıl seçilir?
 
Cevap 23 Uzlaştırmacıyı uzlaştırma savcısı tayin eder. Bilahare tespit edilecek , seçilecek uzlaştırma listesinden birini uzlaştırma savcısı görevlendirir. Ağır Ceza mahkemesi Cumhuriyet Başsavcılığı yargı çevresinde yeteri kadar uzlaştırmacı yoksa en yakın Ağır Ceza mahkemesi yargı çevresinden uzlaştırmacı görevlendirilir. Dosya uzlaştırmacıya yazılı belge ile teslim edilir. Dosya uzlaştırmacıya teslim edildikten sonra taraflara SMS veya eposta ile bildirilir. Suçun işlendiği tarihten itibaren 1 aylık süre dolmadan da taraflara uzlaşma teklif edilmez. Soğuma , düşünme süresi eylem tarihinden itibaren 1 aydır. ( uzlaştırma yönetmenliği 12)
 
Soru 24 Uzlaştırma süresi ne kadardır?
 
Cevap 24 Uzlaştırmacı uzlaştırma dosyasını teslim aldıktan sonra 30 gün içinde uzlaştırma işlemini sonuçlandırması gerekir. 30 gün içinde uzlaşma yapılmaz ve uzlaşmacı ek süre isterse 20 gün süre ek olarak verilir. ( uzlaştırma yönetmenliği 17/1)
 
Soru 25 Hazırlık aşamasında tarafları uzlaştırmacı uzlaştıramaz ve uzlaşma sonuçsuz kalırsa , taraflar sonradan aralarında UZLAŞMA sağlarsa ne olur ?
 
Cevap 25 İddianame tanzimine kadar taraflar aralarında UZLAŞTIKLARINA yönelik YAZILI BELGE ile savcılığa müracaatları halinde tarafların aralarında tanzim ettikleri UZLAŞI BELGESİ savcılıkça kabul edilir, onaylanır ve KYOK verilir. Ancak iddianame tanziminden sonra taraflar UZLAŞI BELGESİNİ savcılığa yada mahkemeye sunsalar da bu UZLAŞI BELGESİNE itibar edilmez, kovuşturma süreci normal seyrinde devam eder. ( uzlaştırma yönetmenliği 17/2)
 
Soru 26 Uzlaştırmacı tarafların uzlaşması halinde ne yapar ?
 
Cevap 26 Uzlaşma sağlandığında UZLAŞMA RAPORUNU uzlaştırmacı hazırlar. Tarafların ne şekilde, nasıl , hangi çerçevede uzlaştıklarını, edimleri, açıkça, anlaşılır, somut bir şekilde hazırlar. Uzlaşma raporunu tüm taraflar ve uzlaştırmacı imzalar. Uzlaştırmacı UZLAŞMA RAPORUNU uzlaştırma savcısına sunar. Uzlaşma savcısının UZLAŞMA RAPORUNU öncelikle irdeler, raporun usul ve esasa uygun , edimlerin hukuka ve ahlaka uygun olması halinde , eksiklik de yoksa raporu ONAYLAR. Aksi durumda raporda eksiklik varsa , uzlaştırma savcısı gerekçesini de yazarak uzlaştırma raporunu iade eder, uzlaştırmacı da iade gerekçeleri kapsamında yeniden uzlaştırma yapar. ( uzlaştırma yönetmenliği 18)
 
Soru 27 Tarafların UZLAŞI BELGESİ hazırlaması mümkün mü?
 
Cevap 27 Evet mümkün. Dosya uzlaştırma savcısı tarafından uzlaştırmacıya verilmeden önce taraflar UZLAŞI BELGESİNİ savcılığa getirmeleri halinde , savcılığın da bu UZLAŞI BELGESİNİ hukuka, ahlaka, yasaya uygun görmesi halinde tarafların UZLAŞI BELGESİNİ ONAYLAR ve dosya KYOK a döner. Uzlaştırmacı tarafları uzlaştıramazsa , savcılıkça iddianame düzenlenmeden önce de taraflar UZLAŞI BELGESİNİ savcılığa getirirlerse , savcılıkça da bu UZLAŞI BELGESİ hukuka, ahlaka, yasaya uygun görülürse onaylanır ve dosya KYOK a döner. Bu iki halde de tarafların UZLAŞI belgesi Uzlaştırmacının UZLAŞTIRMA RAPORU ile eş değer gibi işlem görür. ( uzlaştırma yönetmenliği 18)
 
Soru 28 Hazırlık aşamasında yapılan UZLAŞMANIN hukuki sonuçları nelerdir?
 
Cevap 28 Taraflar arasında UZLAŞMA edimsiz sağlanır yada edim ödenmiş halde UZLAŞTIRMA RAPORU YADA UZLAŞI BELGESİ varsa doğrudan KYOK düzenlenir. Uzlaştırma edimin taksit yapılması şeklinde ise , süreklilik arz eden , devam eden bir süreç olacaksa CMK 171 şartları aranmaksızın Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi ( KDAEK) verilir. KDAEK sürecinde zaman aşımı durur. Edimin takibini uzlaştırma bürosu yapar. Edim/ taksit tamamen yerine getirilir yada mağdur edimden feragat ederse KYOK verilir. KDAEK sonra şüpheli edimleri yerine getirmez/taksitleri ödemez ise , ihlal yaparsa CMK 171 şartları aranmaksızın KAMU DAVASI açılır. Uzlaştırmacının yaptığı UZLAŞMA RAPORU yada tarafların yaptığı UZLAŞTIRMA BELGESİ icra iflas kanunu 38 inci maddesinde yazılan İLAM mahiyetine haiz belgedir, İLAMLI TAKİP ile icra takibi yapılır. ( uzlaştırma yönetmenliği 19)
 
Soru 29 Uzlaştırma olumsuz sonuçlanırsa ne olur?
 
Cevap 29 Uzlaştırma savcısı uzlaşmanın olumsuz sonuçlanması halinde , kendisine gönderilen dosyada kendisi iddianame düzenler, bahse konu dosyayı kendisine gönderen savcıya iade etmez. Uzlaştırma savcısı uzlaşma olursa KYOK yazar; uzlaşma olmazsa kamu davası açar. ( uzlaştırma yönetmenliği 20)
 
Soru 30 Kovuşturma aşamasında UZLAŞMAYI kim yapar?
 
Cevap 30 Kovuşturma evresinde tıpkı soruşturma evresinde olduğu gibi uzlaşmayı UZLAŞTIRMA BÜROSU/UZLAŞTIRMA SAVCILIĞI yapar. İlgili mahkeme CMK 253 üncü maddesi kapsamında atılı suçun olduğunu görür ve hazırlık aşamasında bu suç yönünden uzlaşma yapılmamış ise , yada suç vasfının değişmesi ile uzlaşma kapsamına eylem giriyorsa dosyayı UZLAŞMA için uzlaşma savcılığına gönderir. Kısacası hukuki nitelik değişmesi/ suç vasfının değişmesi , soruşturma aşamasında UZLAŞTIRMA işleminin unutulmuş olması ve bu durumun ilk defa mahkemede görülmüş olması , iddianame yerine geçen belge ile doğrudan açılan davada eylemin uzlaşma kapsamında kalması , kovuşturma sürecinde eylemin yasa değişikliği ile UZLAŞTIRMA kapsamına girmesi hallerinde dosya ilgili mahkeme tarafından UZLAŞTIRMA BÜROSUNA gönderilir.(Uzlaştırma Yönetmeliği 22/1 )

Soru 31 Mahkeme tarafında UZLAŞTIRMA için gönderilen dosyayı , uzlaştırma savcısı/uzlaştırma bürosu eylemin uzlaştırma kapsamında kalmadığı gerekçesi ile iade edebilir mi?
 
Cevap 31 Hayır edemez . Uzlaştırma savcılığı bu gibi durumlarda gönderilen dosyadaki eylemin UZLAŞTIRMA kapsamında kalmadığını , uzlaştırma hususunun yeniden gözden geçirilmesini ilgili mahkemeden talep eder. Mahkeme savcılığın gerekçesini yerinde bulursa UZLAŞTIRMA işleminin bila ikmal iadesini ister , aksi durumda mahkeme gönderdiği dosyada belirtiği suçta belirtilen taraflar yönünden UZLAŞTIRMA yapılmasını talep eder ve uzlaştırma savcılığı da bu talep ile bağlıdır. (Uzlaştırma Yönetmeliği 22/6 )

Soru 32 Kovuşturma evresinde UZLAŞTIRMA SÜRESİ ne kadardır?

Cevap 32 Kovuşturma aşamasından da soruşturma aşamasında olduğu gibi uzlaştırma süresi 30 gündür. 30 gün içinde UZLAŞMA sağlanamaz ise ek süre talebi halinde ek 20 gün daha verilir. (Uzlaştırma Yönetmeliği 24/1 )

Soru 33 Kovuşturma aşamasında düzenlenen UZLAŞTIRMA RAPORU mahkemeyi bağlar mı?

Cevap 33 Uzlaştırma savcılığı uzlaştırma raporu kendisine geldiğinde üst yazı ile ilgili mahkemeye iletir. Mahkeme de UZLAŞTIRMA RAPORUNU irdeler, raporun hukuka, ahlaka, yasaya aykırı olduğunu, yada edimin/ödemelerin ahlaka aykırı olduğu, imzaların eksik olduğu vs... Yönlerden eksik görür, hatalı görürse UZLAŞTIRMA RAPORUNU tespit ettiği eksik, hatalı hususları yazarak , mevcut hataların giderilerek yeniden UZLAŞTIRMA RAPORU hazırlanmasını talep eder. Uzlaştırma savcılığı da iade edilen uzlaştırma raporunu tekrar ilk raporu düzenleyen UZLAŞTIRMACIYA teslim eder. (Uzlaştırma Yönetmeliği 25/1 )

Soru 34 Uzlaştırma ücretini kim belirler ve kim öder?

Cevap 34 Uzlaştırma işleminin tamamı ile ilgilenen UZLAŞTIRMA BÜROSU / UZLAŞTIRMA SAVCILIĞI uzlaştırma ücretini belirler ve uzlaştırmacıya SARF KARARI ile öder, SARF KARARINI da ilgili mahkemeye gönderir. (Uzlaştırma Yönetmeliği 25/6 )

Soru 35 Uzlaşmacı tarafından UZLAŞTIRILAMAYAN taraflar kendi aralarında uzlaşarak UZLAŞMA BELGESİ/ UZLAŞI BELGESİ hazırlayabilir mi?

Cevap 35 Evet hazırlayabilirler. Tıpkı soruşturma evresinde iddianame tanzimine kadar taraflar kendi aralarında uzlaşma belgesi hazırladıklarında savcılığın UZLAŞMA BELGESİNŞ dikkate alarak KYOK vermesi gerekir. Kovuşturma evresinden de taraflar HÜKÜM VERİLENE KADAR , kendi aralarında UZLAŞMA RAPORU içeriğinde olduğu gibi UZLAŞMA BELGESİ hazırladıkları takdirde mahkeme bu UZLAŞTIRMA BELGESİNİ hukuka, ahlaka, yasaya uygun görür ve onaylarsa UZLAŞMA BELGESİNİ dosyaya koyarak DÜŞME KARARI verir. (Uzlaştırma Yönetmeliği 26 )
Soru 36 Kovuşturma aşamasında uzlaşmanın hukuki sonuçları nedir?

Cevap 36 Mahkeme uzlaşmanın edimsiz olması yada edimin ödendiğini tespiti halinde DAVANIN DÜŞMESİNE karar verir. Uzlaşma kapsamında tespit edilen edimin taksitler halinde ödeneceğine ilişkin anlaşma varsa mahkeme CMK 231 şartları aranmaksızın HAGB kararı verir. Bilahare takside bağlanan edimler / taksitler tamamen ödenirse HAGB kararı kaldırılarak DÜŞME KARARI verilir. Sanık edimleri ödemez/ taksitleri yerine getirmez ise mahkeme CMK 231/11 şartları aranmaksızın HAGB kararını derhal açıklar. HAGB süresince zaman aşımı işlemez. HAGB süresi içinde kasıtlı suç işlenmesi halinde mahkeme HAGB kararını açıklamaz çünkü burada teknik anlamda HAGB yoktur, burada ASKIDA OLAN UZLAŞMANIN TAMAMLANMASI süresi vardır mahkeme sadece uzlaşma kapsamındaki edimlerin ihlali halinde HAGB kararını açıklar. Kovuşturma aşamasındaki UZLAŞTIRMA RAPORU İİK 38 inci maddesinde belirtilen İLAMLAR gibidir, mağdur /katılan UZLAŞTIRMA RAPORU ile ödenmeyen taksitler yönünden/ edimler yönünden ilamlı icra takibi yapabilir. ( Uzlaştırma yön. 27)

Soru 37 Uzlaştırmacının KİMLİĞİ/ŞAHSI yönünden tarafların uzlaşmacıyı RET etme , uzlaşmacının taraflar ve dosyayı dikkate alarak dosyadan ÇEKİNME hakkı var mıdır?

Cevap 37 Evet vardır. CMK 22 ve devamı maddeleri gereğince HAKİMİN REDDİ VE ÇEKİNMESİNE ilişkin hükümler UZLAŞTIRMACI için de aynen dikkate alınır. Örneğin uzlaşmacı eşinin, çocuğunun uzlaştırma dosyasına bakamaz, daha önce avukatı olduğu şahsın dosyasına bakamaz, arasında vekalet ilişkisi , ortaklığı olan şahısların dosyasına bakamaz. ( Uzlaştırma yön. 28 )

Soru 38 Uzlaşma teklifi kime yapılır?

Cevap 38 Genel kural ; uzlaşma teklifi doğrudan taraflara/ asillere yani sanığa, katılana, mağdura, suçtan zarar görene yapılır . Taraflar / asiller sanık, mağdur, katılan REŞİT DEĞİLSE ( 18 yaş altı) KISITLI ise ( hükümlü vasi atanmış) yada ayırt etme gücü yoksa ( zihinsel engelli) uzlaşma teklifi KANUNİ TEMSİCİYE yani vasiye, anne babaya , kayyuma yapılır . Müşteki / mağdur özel hukuk kişisi ise örneğin limited şirketi ise uzlaşma ilgili şirketin AVUKATINA/ VEKİLİNE de yapılabilir. ( Uzlaştırma yön. 29)

Soru 39 Uzlaşma teklif süresi ne kadardır?

Cevap 39 Uzlaşma teklif süresi 3 gündür. Taraflara usulüne uygun UZLAŞMA TEKLİFİ iletildikten sonra tarafların azami 3 gün için uzlaşma teklifine karşı olumlu yada olumsuz yanıt vermeleri gerekir. 3 gün içinde yanıt verilmemesi yada 3 gün içinde olumsuz yanıt verilmesi halinde uzlaşma gerçekleşmez. Taraflardan biri 3 gün içinde olumlu yada olumsuz yanıtı olmazsa UZLAŞMA OLUMSUZ sonuçlanır. ( Uzlaştırma yön. 30)

Soru 40 Uzlaşma müzakerelerine kimler katılabilir?

Cevap 40 Uzlaşma müzakerelerine asil taraflar , tarafların müdafi ve vekilleri, kanuni temsilcileri katılabilir. Mümkün oldukça tarafların müdafi ve vekillerinin olduğu bir ortamda müzakerelerin yapılması daha uygun , doğru , şık olacaktır. Taraf asiller , kanuni temsilcileri, müdafi ve vekiller HAKLI MAZERET olmaksızın müzakereye katılmazsa UZLAŞMAYI KABUL ETMEMİŞ sayılı. Örneğin tarafların EDİMİN /TAKSİTİN/ TAZMİNATIN tespit edileceği günde müzakereye gelmezlerse artık uzlaşmayı kabul etmedikleri kabul edilir ve UZLAŞMAZLIK TUTANAĞI tanzim edilir. Uzlaştırma sürecini , şeklini, içeriğini uzlaştırmacı belirler, uzlaştırma savcısı bu noktada gerektiğinde uzlaştırmacıya talimat , tavsiye ve telkinde bulunabilir, amaç hukuka , ahlaka , yasaya uygun en kısa sürede tarafları maksimum ortak paydada uzlaştırmaktır. ( Uzlaştırma yön. 31/1 -2-3-4-5-6)

Soru 41 Adresi tespit edilemeyen kişi ile uzlaşma olur mu? Hakkında yakalama kararı olan kişi ile uzlaşma olur mu?

Cevap 41 Uzlaştırmacı tarafların dosyada var olan, resmi kurumlarda var olan, güncel adreslerine, cep relefonlarına, e postalarına uzlaşma teklifi yapar ; ilgili taraflar yada kanuni temsilcileri dönüş yapmazsa UZLAŞMA olmaz. Yurt dışında olanın da yurt içi adresine tebligat yapılır. Yurt dışında olan biri yurt içine gelmezse uzlaşma mümkün olmaz. Farklı şehirlerde olunması halinde SEB GİS aracılığı ile uzlaşma olur. ( uzlaştırma yön. 31/7)

Soru 42 Uzlaştıma müzakeresi aleni mi , gizli mi?

Cevap 42 Uzlaştırma soruşturma ve kovuşturmanın bir parçasıdır. Uzlaştırma müzakereleri GİZLİDİR. Müzakerede dile getirilen hususlar soruşturma ve kovuşturma sürecinde delil olmaz, uzlaştırma sürecinde bulunanlar duydukları, bildikleri hususlarda tanık olarak dinlenmezler. Gizli olan gizli kalır ve delil olarak ileri sürülmez, hükme esas alınmaz. Gizlilik kuralına herkesin uyması gerekir. ( Uzlaştırma yön. 32)

Soru 43 Uzlaştırma edimin konusu neler olabilir?

Cevap 43 Uzlaştırma konusu edim her şeyden önce hukuka, ahlaka, yasaya uygun ve yerine getirilmesi imkan dahilinde olan bir şey olmalıdır. Tamamen imkansız bir şey edim olamaz. Ahlaka aykırı bir şey de edim olamaz. Edimin konusu mağdur olanın suçtan kaynaklanan maddi ve manevi zararları ile eski hale getirme olabilir. Mağdurun mirasçılarının maddi ve manevi zararları ile eski hale getirme olabilir. Bağış olabilir. Kamu kurumuna yada kamu yararı güden dernekler, vakıflara yada yoksul birine bağış olabilir. Örneğin KIZILAY a Mehmetçik Vakfına maddi yadım gibi. Mağdurun göstereceği bir kamu kurumuna , kamu yararı veren bir derneğe belirli hizmetlerin görülmesi . Örneğin Kızılay ın yardım çadırlarının NAKLİYE HİZMETİ gibi. Sanığın topluma faydalı birey olmasını sağlayacak bir programa katılması gibi. Örneğin ÖFKE KONTROL seansları gibi. Mağdurdan özür dileme olabilir. Bir okulun boyanması olabilir. Evlilik çağı gelmiş yoksulara kira yardımı , sokak çocuklarına barınak , sokak hayvanlarına su taşıma, ağaç dikme vs... Olabilir edim konusu. ( uzlaştırma yön. 33)

Soru 44 Uzlaştırma süreci içinde zaman aşımı işler mi?

Cevap 44 Uzlaştırma teklifinin taraflardan birine yapıldığı tarihten uzlaştırmanın olumlu yada olumsuz sonuçlandığı ana kadar olan süreçte ZAMAN AŞIMI işlemez/zaman aşımı durur bu süreler içinde. ( uzlaştırma yön. 34)

Soru 45 Uzlaştırma nerede yapılır?

Cevap 45 Uzlaştırma Süreci adliyede bu yer için bir yer tahsis edilmiş ise orada , tarafların kabulü şartıyla uzlaştırmacının bürosunda ( avukat bürosu) kamu kurum ve kuruluşlarında bu yer için ayrılan / tahsis edilen yerlerde , tarafların müşterek kabulü ile kendilerini güvenli , huzurlu bulacakları herhangi bir yerde ( bir çay bahçesi, güzel bir lokanta vs...) ( Uzlaştırma yön. 35)

Soru 46 Uzlaştırma ücreti/ asgari uzlaştırma ücretini kim belirler?

Cevap 46 Adalet Bakanlığı her yıl uzlaştırma asgari ücret tarifesi yayınlar. Bu ücret dosyanın kapsamı, sarf edilen emek, zaman, nitelik vs... Dikkate alınarak belirlenir. Birden fazla uzlaştırmacı tek dosyada görevli ise her uzlaştırmacı ayrı ayrı eşit ücret alır. ( Uzlaştırma yön. 44)

Soru 47 Uzlaştırma ücretini kim öder?

Cevap 47 Uzlaştırma ile ilgili tüm işlere bakan ve bakacak olan uzlaştırma bürosu savcısı uzlaştırma raporunun ibrazından sonra makul süre için de SARF KARARI yazarak uzlaştırmacıya ücretini öder. Uzlaştırma raporunun tamamlandığı tarihteki tarife esas alınır ücretin takdir ve tespitinde. ( uzlaştırma 37)

Soru 48 Uzlaştırmacı uzlaştırma sürecinde harcadığı zorunlu yol gideri ve harcamaları da talep edebilir mi?

Cevap 48 Evet eder. Bilahare adalet bakanlığı tarafından tespit edilecek uzlaştırmacı asgari ücret tarifesi dikkate alınarak ödeme yapılır . ( uzlaştırma 38/1)

Soru 49 Uzlaştırma ücreti, gideri vs... Kime yüklenir.?

Cevap 49 Uzlaştırma prosedürü olumlu sonuçlanır uzlaşma raporu tanzim edilirse tüm giderler HAZİNE ÜZERİNDE kalır. Uzlaşma gerçekleşmez ise yapılan tüm giderler YARGILAMA MASARFI olarak kabul edilir ve sanığın mahkumiyeti halinde CMK 324 ve devamı maddeleri gereği sanığa yüklenir. Sanık beraat ederse yine hazineye yüklenir. ( uzlaşma yön. 38/2 -3-4)

Soru 50 Kimler UZLAŞTIRMACI sınavına katılabilir ?

Cevap 50 Adalet Bakanlığı koordine edeceği ÖSYM tarafından yapılacak sınava baroya kayıtlı avukatlar ile hukuk fakültesi mezunları , siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat, maliye bölümünde 4 yıllık mezun olanlar yapılacak sınava girme hakları vardır. ( uzlaştırma yön. 48)
Hukuk öğrenimi görmüş kişiler yönünden üniversitelerin hukuk fakültelerinden mezun olmak veya hukuk ya da hukuk bilgisine programlarında yeterince yer veren siyasal bilgiler, idari bilimler, iktisat veya maliye alanlarında en az dört yıllık yüksek öğrenim yapmış olmak,

Soru 51 Uzlaştırmacı eğitimini kim verir?

Cevap 51 Eğitim verecek kurum ve kuruluşlara Adalet Bakanlığı izin verir. Hukuk Fakülteleri, TBB , Adalet Akademisi bu eğitimi verebilecek olan kurumlardır. ( uzlaştırma yön. 51)

Soru 52 Uzlaştırmacı belgesi almak için ne yapmak gerekir?

Cevap 52 Uzlaştırma eğitimini almak ve yılda iki kez yapılacak yazılı sınavda yüz üzerinden asgari 70 puan almış olmak gerekir.